Lệnh phá khối trong CAD là một trong những công cụ quan trọng hỗ trợ cho người sử dụng dễ dàng chỉnh sửa các đối tượng được tạo thành từ Block. Đáng chú ý, ngay khi làm việc với các bản vẽ kỹ thuật, nhiều chi tiết hay được nhóm lại để thuận tiện quản lý nhưng mà có đôi khi bạn cần phải tách biệt ra phục vụ hoạt động điều chỉnh riêng lẻ. Do vậy việc hiểu và sử dụng thành thạo lệnh này ngoài giúp thao tác nhanh chóng và chính xác hơn thì còn nâng cao hiệu quả thiết kế tối ưu trong AutoCAD.
Lệnh phá khối trong CAD là gì?
Trong AutoCAD, Block chính là tập hợp nhiều đối tượng được nhóm lại thành một phần tử duy nhất nhằm giúp bản vẽ gọn gàng ngăn nắp, dễ quản lý và đặc biệt là hạn chế sai sót phát sinh mỗi khi cần chỉnh sửa hàng loạt.
Tuy nhiên ở một vài trường hợp khi bạn cần thay đổi một chi tiết nhỏ bất kỳ trong Block, việc giữ nguyên khối thường gây ra nhiều bất tiện. Lúc này cần phải sử dụng đến lệnh phá khối trong CAD để tách Block thành những đối tượng rời. Phá khối hoàn tất, người dùng dễ dàng chỉnh sửa tùy ý từng thành phần. Hiện nay lệnh phá khối được ứng dụng trong hầu hết các phiên bản AutoCAD từ cũ đến mới như:
- Lệnh phá khối trong CAD 2007
- Lệnh phá khối trong CAD 2010
- Lệnh phá khối trong CAD 2021
- Lệnh phá khối trong CAD 2022,…
- Các phiên bản AutoCAD 3D hoặc phiên bản LT
Tác dụng nổi bật của lệnh phá khối trong CAD
Lệnh phá khối trong AutoCAD có khả năng mang lại nhiều lợi ích nổi bật như:
- Chỉnh sửa linh hoạt: Sau khi đã phá khối, bạn có thể thay đổi từng phần tử bên trong theo ý muốn mà không làm ảnh hưởng đến sự nhất quán của Block
- Tối ưu thời gian: Thay vì mất công mất sức tạo lại đối tượng từ đầu, bạn chỉ cần sử dụng lệnh phá khối rồi điều chỉnh theo ý muốn là xong
- Hỗ trợ nhiều thiết kế phức tạp: Tại các bản vẽ 3D hoặc bản vẽ cơ khí có nhiều chi tiết khác nhau, nhu cầu cần phá khối để chỉnh sửa khá thường xuyên
- Giảm thiểu lỗi: Khi các đối tượng đã được tách riêng thì sẽ giúp dễ dàng phát hiện và xử lý triệt để những sai sót phát sinh
Tổng hợp các lệnh phá khối trong CAD phổ biến nhất
Trong AutoCAD, muốn phá khối thì người dùng có thể sử dụng nhiều lệnh khác nhau tùy theo từng dạng đối tượng, yêu cầu thiết kế và phiên bản phần mềm. Sau đây là tổng hợp các lệnh phá khối trong CAD phổ biến nhất:
Lệnh Explode
Explode là lệnh phá khối mặc định ở trong mọi phiên bản AutoCAD và đây cũng là lệnh dễ dùng và phổ biến nhất.
- Cách gọi lệnh: Gõ EXPLODE -> nhấn Enter hoặc gõ tắt X -> nhấn Enter
- Thao tác: Chọn Block cần phá và nhấn Enter để hoàn thành
Đáng chú ý, lệnh X không chỉ phá block mà còn có thể tách Polyline, Hatch, Region, Dimension tùy theo từng ngữ cảnh. Đây cũng là lý do giải thích tại sao nó được đánh giá là công cụ đa năng.
Lệnh BURST
Riêng với các block có chứa Attribute (ATT), việc phá khối bằng lệnh EXPLODE có thể khiến các thuộc tính thay đổi hoặc biến mất. Muốn tránh điều này, bạn có thể thay thế bằng lệnh BURST.
- Cách gọi lệnh: Gõ BURST -> nhấn Enter
- Ưu điểm: Có khả năng giữ lại giá trị Attribute trong block; dữ liệu văn bản không bị reset; phù hợp khi xử lý bản vẽ nước, điện hoặc các block ký hiệu
Lệnh XPLODE
XPLODE cho phép người sử dụng thiết lập cách phá khối theo nhiều tùy chọn hơn so với EXPLODE truyền thống. Lệnh này cực kỳ hữu ích trong phần mềm AutoCAD 2021, AutoCAD 2022 và các phiên bản mới.
- Có thể chọn cách chuyển Layer
- Chọn kiểu Color, Lineweight sau khi phá
- Điều chỉnh thuộc tính của đối tượng sau khi tách
Lệnh BREAK hoặc BREAKLINE
Tuy đây không phải là lệnh phá Block nhưng mà thực tế vẫn có khá nhiều người lựa chọn sử dụng lệnh BREAK để cắt một phần đường thẳng hoặc là giảm bớt chi tiết trong đối tượng. Do đó BREAK có thể hỗ trợ tốt cho các giai đoạn tinh chỉnh sau khi đã dùng EXPLODE để tách block.
Hướng dẫn cách phá khối Block, Group, Xref và Text trong CAD
Bên cạnh Block thông thường thì AutoCAD còn có nhiều dạng nhóm dữ liệu khác, mỗi loại sẽ có từng cách phá khối không giống nhau. Dưới đây là một vài hướng dẫn chi tiết mà bạn có thể tham khảo:
Lệnh phá khối Block trong CAD
Đây là một tình huống điển hình nhất, lúc này bạn chỉ cần gõ X -> nhấn Enter -> chọn Block -> nhấn Enter để hoàn tất. Ứng dụng của lệnh này có thể kể đến gồm:
- Phá ký hiệu điện
- Tách ký hiệu mặt bằng, mặt cắt
- Phá block cửa hoặc cửa sổ trong bản vẽ kiến trúc
Còn với lệnh phá khối và liền khối trong CAD thì thường được dùng mỗi khi cần chuyển đổi dữ liệu từ phần mềm khác sang CAD hay cần chỉnh sửa lại đường vẽ. Phá khối (EXPLODE) – tách đối tượng còn liền khối (JOIN) – nối các đường Line/Arc/Polyline.
Lệnh phá khối Group trong CAD
Group khác Block ở chỗ là nó dễ tạo và dễ tách. Nếu như muốn phá Group hãy:
- Gõ UNGROUP -> nhấn Enter
- Chọn Group -> nhấn Enter
Hoặc sử dụng:
- CTRL + SHIFT + A để bật hoặc tắt nhóm tạm thời
- GROUPEDIT nếu cần chỉnh sửa một phần của Group
Nhìn chung đây là một mẹo được đánh giá là hữu ích mỗi khi cần làm việc cùng các bản vẽ kiến trúc có chứa các group sàn, nội thất, furniture.
Lệnh phá khối Xref trong CAD
Xref là tên viết tắt của External Reference, chúng không thể phá được bằng lệnh X hay EXPLODE mà muốn phá bạn cần:
- Cách 1 – Bind Xref thành Block rồi phá khối: Vào Xref Manager -> chọn file -> chọn Bind -> Sau đó trở thành Block dùng EXPLODE
- Cách 2 – Insert as Block: Một vài trường hợp AutoCAD yêu cầu bạn phải chèn Xref giống như một Block thì mới có thể phá khối
Lệnh phá khối chữ trong CAD
Trong một vài tình huống, Text hoặc Mtext đôi khi lại bị gom vào Block. Muốn phá khối chữ bạn chỉ cần:
- Dùng BURST nếu cần giữ nguyên nội dung text
- Hoặc sử dụng EXPLODE nhưng cần lưu ý Mtext sẽ tách ra thành nhiều dòng Text
Bên cạnh đó bạn cũng có thể dùng lệnh TXTEXP để tách chữ thành đường polyline hoặc sử dụng trong thiết kế Laser, CNC, mô phỏng 3D.
Lệnh phá khối bản vẽ trong CAD
Thực tế có nhiều bản vẽ tổng hợp được tạo thành từ những Block lớn như bản vẽ tổng mặt bằng, bản vẽ mặt bằng kiến trúc hoặc bản vẽ sơ đồ cấp điện. Muốn phá khối mà không hỏng hay ảnh hưởng đến cấu trúc file thì bạn hãy:
- Sử dụng PURGE -> dọn Layer rác trước
- Sử dụng BURST cho block có chứa Attribute
- Cuối cùng mới sử dụng EXPLODE
Lệnh phá khối trong CAD 3D
Trong AutoCAD 3D, lệnh phá khối sẽ hoạt động khác hơn so với 2D. Do đó bạn có thể dùng:
- EXPLODE cho khối 3D đơn giản
- SOLIDEDIT để phá khối và chỉnh sửa chi tiết 3D
- COMMAND: SUBTRACT/INTERSECT/UNION để cắt trừ, tách thành nhiều phần rời hoặc cắt giao khối
Mẹo giúp sử dụng lệnh phá khối an toàn, hiệu quả
Khi muốn đảm bảo quá trình phá khối không gây ra bất kỳ lỗi bản vẽ nào thì tốt nhất bạn nên áp dụng các mẹo hay dưới đây:
- Trước khi phá khối luôn luôn lưu file dự phòng để tránh bị mất dữ liệu
- Kiểm tra Block bằng lệnh BEDIT trước để chỉnh sửa chi tiết mà không cần phá khối, hạn chế lỗi và giữ cho cấu trúc Block luôn ổn định
- Dùng BRUST khi phá block có chữ nhằm giữ nguyên nội dung Attribute và text
- Do block giúp file nhẹ hơn và dễ dàng quản lý hơn nên tốt nhất chỉ phá khối khi thật sự cần chỉnh sửa
Tóm lại lệnh phá khối trong CAD xứng đáng là một công cụ cực kỳ quan trọng giúp cho người dùng dễ dàng xử lý bản vẽ theo ý muốn của mình một cách nhanh chóng, hiệu quả và linh hoạt. Dù ở phiên bản AutoCAD nào đi chăng nữa hay khi làm việc với bản vẽ 3D thì việc sử dụng thành thạo các lệnh phá khối chắc chắn giúp bạn làm chủ quá trình thiết kế một cách trọn vẹn nhất.